NAJBARDZIEj POPULARNE OFERTY

Polecamy

Wymagania dla posadzki w magazynie wysokiego składowania

Mariusz Kołodziejczak
18 stycznia 2021
Wymagania dla posadzki w magazynie wysokiego składowania
Fot. NEDCON
mgr inż. Mariusz Kołodziejczak, inżynier statyk w firmie NEDCON Silesia Sp. z o.o.
Nowoczesny magazyn wysokiego składowania musi być bezpieczny i funkcjonalny. Powinien być zaprojektowany tak, aby przepływ materiału i operacje logistyczne wykonywano efektywnie i bez zagrożenia dla bezpieczeństwa pracowników. Ważne w tym kontekście są nie tylko systemy składowania wysokiej jakości, znaczenie ma także jakość posadzki. Regały obsługiwane są coraz szybszymi wózkami, często z dodatkowym wyposażeniem, które ma ułatwić i przyspieszyć pracę – tych zalet nie uda się wykorzystać w przypadku źle zaprojektowanej, źle wykonanej lub zniszczonej posadzki.

Ważnym kryterium przy ocenie jakości posadzki jest dokładność jej wykonania. Podłoga powinna być odpowiednio płaska i wypoziomowana. Obie te cechy wpływają na komfort, a tym samym na szybkość jazdy wózkiem już nawet przy transporcie poziomym. Nawet niewielkie nierówności mogą skutkować znacznym odchyleniem masztu wózka od pionu, co grozi kolizją zwłaszcza w przypadku regałów z bardzo wąską ścieżką transportową (VNA). Jazda wózkiem w wąskiej ścieżce z podniesionym ładunkiem po niewystarczająco płaskiej nawierzchni może z kolei doprowadzić do bardzo niebezpiecznego „rozhuśtania” ładunku.
 
Dokładność wykonania posadzki ma więc wpływ na wydajność i bezpieczeństwo obsługi regałów w magazynie wysokiego składowania. Oczywiście najczęściej nie wpływa ona na stateczność i nośność regałów, bo ewentualne nierówności niweluje się za pomocą stalowych podkładek lub podlewek z zaczynu cementowego.
[
Niestety, inaczej jest w przypadku odkształceń posadzki, które powstają na skutek obciążenia w czasie użytkowania. Deformacje są tym większe, im mniejszą sztywność ma sama płyta posadzki lub podłoże pod nią. Nierównomierne osiadanie podłogi (Rys. 2) „przewraca” regał – powoduje dodatkowe odchylenie ramy regału od pionu, które nie jest brane pod uwagę przy projektowaniu. Może to utrudniać obsługę regału, ale przede wszystkim zwiększa ryzyko utraty nośności. Regały paletowe wysokiego składowania są bowiem konstrukcjami smukłymi, bardzo wrażliwymi na tzw. efekty drugiego rzędu, czyli nieproporcjonalny wzrost wytężenia w wyniku narastających odkształceń konstrukcji.
Posadzka wózek widłowy
Posadzka wózek widłowy
Pochylenie posadzki wpływa na projektowanie regałów i może być niebezpieczne. Dostawcy regałów jednak zakładają (jeśli nie dostaną stosownych wytycznych), że posadzka jest quasi-sztywna, czyli że ulega deformacjom tak małym, iż w analizie można je pominąć. Potwierdzenie poprawności tego założenia jest znaczące dla zachowania poziomu bezpieczeństwa zgodnego z normami do projektowania systemów składowania.

Należy mieć świadomość, że bezpieczeństwo systemów składowania zależy od wielu czynników:
  • od poprawnego projektu systemu z zapewnieniem odpowiednich luzów manipulacyjnych (zgodnych z normą PN-EN 15620) i uwzględnieniem współczynników bezpieczeństwa ustalonych przez normę,
  • od poprawnego wykonania i montażu systemu,
  • od bezpiecznego użytkowania (zgodnego z normą PN-EN 15635 i instrukcjami obsługi).
 
Wszystkie te czynniki w pewnym stopniu zależą od jakości posadzki.

W grudniu 2018 roku opublikowano normę branżową FEM 10.2.14 (FEM 4.103), która przede wszystkim reguluje zasady specyfikacji wymagań dotyczących tolerancji wykonania i dopuszczalnych deformacji posadzek w magazynach wyposażonych w regały paletowe obsługiwane wózkami przemysłowymi. Normę stworzyli europejscy producenci systemów składowania przy udziale producentów wózków przemysłowych, projektantów i wykonawców posadzek przemysłowych. Prezentuje ona dobre standardy uwzględniania zagadnień na styku systemów składowania i posadzek, które pozwalają zachować wymagany przez normy poziom bezpieczeństwa. W wielu miejscach ujednolica i uzupełnia zapisy norm EN 15620 i EN 15629 dotyczących kolejno tolerancji wykonania regałów paletowych wysokiego składowania i specyfikacji systemów składowania. Intencją FEM R&S (grupy roboczej FEM zajmującej się regałami magazynowymi) jest usunięcie zapisów dotyczących posadzki z najbliższej rewizji normy EN 15620 i powołanie się w niej na dokument FEM 10.2.14.

Norma FEM 10.2.14 ułatwia komunikację stron zaangażowanych w proces inwestycji w systemy składowania. Stronami mogą być:
  • deweloper/inwestor,
  • końcowy użytkownik magazynu,
  • projektant i wykonawca hali/posadzki,
  • projektant systemu składowania,
  • dostawca systemów składowania (np. regałów paletowych),
  • dostawca wózków przemysłowych do obsługi tych systemów.
Dokument jasno określa zakres odpowiedzialności każdej ze stron. W szczególności osoba specyfikująca, którą może być inwestor, projektant systemu logistycznego lub tzw. integrator, odpowiada za poprawny przepływ informacji. Powinna zapewnić, że wszystkie strony uwzględnią czynniki pozwalające stworzyć wydajny i nowoczesny magazyn.
Posadzka a bezpieczeństwo obsługi regału
Posadzka a bezpieczeństwo obsługi regału

Dostawca wózków przemysłowych powinien zdefiniować dokładne wymagania co do tolerancji wykonania posadzki i określić możliwe obciążenia sprzętem obsługującym regały. Szczegółowe informacje na ten temat ma zawierać nieopublikowana jeszcze norma FEM 4.103-2.

Zadaniem dostawcy regałów jest sporządzenie rysunku z rozmieszczeniem obciążenia punktowego na posadzkę od stóp systemu wraz z dokładnym określeniem wartości i charakteru obciążenia. Dostawca powinien podać wymiary słupów i stóp oraz wielkości sił w stanach granicznych: użytkowania i nośności (z uwzględnieniem normowych współczynników bezpieczeństwa). Na początkowym etapie i z pewnością podczas przygotowania ofert projektant regałów zakłada, że posadzka jest quasi-sztywna, więc nie uwzględnia jej odkształceń w analizie. Norma FEM 10.2.14 precyzuje ten aspekt, uzależniając wymagania dla posadzki od zakładanych tolerancji montażowych regałów i podając przykłady.

I tak dopuszczalne pochylenie posadzki wynosi:
  • dla standardowych regałów paletowych, rzędowych, regałów VNA o wysokości do 6 m i regałów wspornikowych: 1/700,
  • dla regałów wjezdnych i przejezdnych: 1/1000,
  • dla regałów VNA wyższych niż 6 m: 1/1500,
  • dla regałów obsługiwanych przez układnice: 1/2000.
Wymagania te są dość restrykcyjne i nie zawsze da się je spełnić – zwłaszcza gdy projektuje się system w istniejącej już hali. W takich przypadkach bardzo ważne jest, aby osoba specyfikująca poinformowała dostawcę regału o poprawnych wartościach odkształceń. Dzięki temu dostawca może uwzględnić je w analizie i ewentualnie wzmocnić konstrukcję regału.

Projektant posadzki powinien wziąć pod uwagę obciążenia i wymagania podane przez dostawców regałów i sprzętu do ich obsługi. Do niego należy też potwierdzenie, że podłoga spełnia kryteria posadzki quasi-sztywnej według FEM 10.2.14 lub zdefiniowanie zakładanych deformacji. Dostawca regału z kolei powinien ponowić analizę nośności i stateczności i jeszcze raz ustalić wartości obciążeń podłogi, które znów mogą zwiększyć wartości ugięcia posadzki. Jest to więc proces iteracyjny, wymagający dobrze skoordynowanej wymiany informacji między projektantami posadzki i systemu składowania.

Norma FEM 10.2.14 podaje wymagania dotyczące płaskości i wypoziomowania podłogi wraz z metodami pomiarów sprawdzających i opracowywania wyników dla potwierdzenia spełnienia wymagań. Wymogi dla regałów z wąską ścieżką (VNA) są w znacznym stopniu zbieżne ze znanymi w branży wytycznymi VDMA. Dla pozostałych systemów składowania właściwie nie było tak jednoznacznych i jednolitych instrukcji europejskich. Podobne, choć nie takie same, można było znaleźć jedynie w brytyjskiej instrukcji projektowania posadzek przemysłowych TR 34.

Oprócz tolerancji wykonania i dopuszczalnych deformacji posadzki norma FEM 10.2.14 zawiera także ważne informacje dotyczące sposobów kotwienia regałów do posadzki, ułożenia dylatacji posadzki w relacji do planowanego rozmieszczenia regałów, a nawet sposobów jej ewentualnej naprawy.
Posadzka pod obciążeniem
Posadzka pod obciążeniem
W dokumencie znajdują się też akapity mówiące o prowadzeniu wózka VNA czy szynach regałów mobilnych. Nie obejmują co prawda ścisłych wytycznych ich projektowania, ale przydają się w komunikacji stron zaangażowanych w rozwiązywanie problemów związanych z tego rodzaju systemami.

Jednym z ważnych czynników warunkujących bezpieczną i sprawną pracę w magazynie wysokiego składowania jest dobra jakość posadzki. Podłoga magazynowa powinna być trwała, wytrzymała, sztywna i dokładnie wykonana. Musi też spełniać wymagania zgodne z najnowszą wiedzą techniczną ujętą w normie FEM 10.2.14.

mgr inż. Mariusz Kołodziejczak, inżynier statyk w firmie NEDCON Silesia Sp. z o.o.

Newsletter

Czy chcesz otrzymywać informacje o nowościach i ważnych wydarzeniach na naszej stronie?
Netplozja - wybuchowe strony internetowe

EMIL - Elektroniczny miesięcznik informacji logistycznej

EMIL - 02-2021EMIL - 02-2021EMIL - 01-2021EMIL - 01-2021EMIL - 12-2020EMIL - 12-2020EMIL - 11-2020EMIL - 11-2020Zobacz więcej publikacji