III kwartał był relatywnie spokojny pod względem otwarć nowych obiektów. Podaż powierzchni handlowej wzrosła o 106 500 mkw., z czego 46 300 mkw. przypadło na największe tegoroczne otwarcie – centrum Sukcesja w Łodzi. Pozostałe projekty ukończone w III kw. to salon Agata Meble (15 000 mkw.) w Lublinie, Castorama (11 600 mkw.) w Cieszynie oraz przebudowy i rozbudowy centrów handlowych Wola Park w Warszawie (+17 600 mkw.) i Galerii Pomorskiej w Bydgoszczy (+10 000 mkw.), a także stołecznego Factory Ursus (+6 000 mkw.). W okresie od stycznia do końca września 2015 r. rynek wzbogacił się o ponad 316 000 mkw. powierzchni handlowej, w tym 225 000 mkw. w centrach handlowych.

Anna Bartoszewicz-Wnuk, Dyrektor Działu Badań Rynku i Doradztwa, JLL, informuje „Umiarkowana nowa podaż w III kw. nie jest niczym zaskakującym, jako że deweloperzy starają się otwierać swoje obiekty jesienią, aby wykorzystać czas świątecznych zakupów. W głównych aglomeracjach trwają intensywne prace budowlane przy szeregu nowych projektów. Całkowita podaż powierzchni handlowej w budowie w Polsce sięga 708 000 mkw., z czego 675 000 mkw. przypada na centra handlowe”.

Największe powstające obiekty to Posnania (100 000 mkw.) w Poznaniu, Wroclavia (64 000 mkw.) we Wrocławiu oraz Forum Gdańsk (62 000 mkw.). We wrześniu prace przygotowawcze rozpoczęły się również przy jednej ze stołecznych inwestycji GTC – Galerii Północnej (64 000 mkw.).
Z planów deweloperów wynika, że w samym tylko IV kw. tego roku rynek może wzbogacić się o ponad 330 000 mkw. nowej powierzchni, z czego ok. 295 000 mkw. przypadnie na centra handlowe. Największym obiektem planowanym do ukończenia w tym roku są Zielone Arkady w Bydgoszczy. Na IV kw. zaplanowane są także otwarcia m.in. Supersamu (23 000 mkw.) w Katowicach oraz Galerii Galena (31 400 mkw.) – pierwszej nowoczesnej galerii handlowej w Jaworznie, Vivo! (32 700 mkw.) w Stalowej Woli, oraz centrum Nowy Rynek (24 000 mkw.) w Jeleniej Górze.

„Modernizacje i przebudowy to bardzo ważny element strategii właścicieli i zarządców starszych obiektów w odpowiedzi na rosnącą konkurencję na rynku i zmieniające się oczekiwania klientów. W III kw. na rynek trafiła nowa powierzchnia w ramach rozbudowanej Galerii Pomorskiej, centrum Wola Park i Factory Ursus. Z kolei, takie projekty jak m.in. Centrum Franowo w Poznaniu, Morena w Gdańsku, Tesco Bielany we Wrocławiu, obiekty ETC w Swarzędzu i Gdańsku przechodzą właśnie procesy przebudowy czy modernizacji”, wymienia Edyta Potera, Dyrektor, Dział Wynajmu Powierzchni Handlowych w JLL.

Popyt
Pięć międzynarodowych sieci handlowych i gastronomicznych poinformowało w ostatnim czasie o rozpoczęciu działalności w Polsce. Turecka marka modowa Colin’s zadebiutowała w Bonarka City Center, natomiast Origins rozpoczął od Galerii Mokotów. Na rynku pojawiły się trzy znane sieci gastronomiczne: Fuddruckers, Dairy Queen (Wola Park) oraz Paul (Warsaw Financial Center). Z kolei Dunkin’ Donuts postanowił reaktywować swoją działalność w Polsce.  „Zauważalny w Polsce jest ogólny trend wzmacniania stref gastronomicznych w centrach handlowych. Przebudowa nieruchomości w tym celu jest po części związana z rosnącą siłą nabywczą społeczeństwa. Zwiększenie przestrzeni pod tego typu lokale może zachęcić nowe międzynarodowe sieci gastronomiczne do wejścia na polski rynek”, komentuje Edyta Potera.

Wskaźnik powierzchni niewynajętej i czynsze
Poziom powierzchni niewynajętych w największych miastach kształtuje się pomiędzy 1,6% a 4,0%. Wyjątek stanowi Wrocław – 4,6%. „Poziom nasycenia powierzchnią w centrach handlowych wyniósł na koniec III kw. 233 mkw. na 1 000 mieszkańców. W naszej ocenie, Polska powinna osiągnąć średni poziom nasycenia dla krajów Europy Zachodniej, czyli 262 mkw. na 1 000 mieszkańców, przed 2020 r.”, dodaje Anna Bartoszewicz-Wnuk.
Wskaźnik pustostanów ws nasycenie powierzchnią w centrach handlowych

Źródło: nasycenie – JLL, III kw. 2015; pustostany - PRRF/JLL
Z wyjątkiem Warszawy i Poznania, stawki czynszów na głównych rynkach handlowych pozostały na niezmienionym poziomie w porównaniu do ubiegłego kwartału. W Warszawie czynsze “prime”, które dotyczą sklepów o powierzchni do 100 mkw. z asortymentem odzieży lub dodatków, w najlepszych galeriach handlowych, wzrosły do 120 euro za mkw. miesięcznie.

Rynek inwestycyjny

Największą tegoroczną transakcją na rynku nieruchomości handlowych w Polsce jest zakup w III kw. 2015 r. centrum handlowego Riviera w Gdyni przez Union Investment od Foncièrie Euris i Rallye za ok. 291– 300 mln euro.

Agnieszka Kołat, Dyrektor, Dział Rynków Kapitałowych Nieruchomości Handlowych w Europie Środkowo –Wschodniej JLL, podsumowuje: „Na koniec III kw. 2015 r. wolumen transakcji inwestycyjnych w segmencie nieruchomości handlowych w Polsce wyniósł ponad 660 milionów euro, już teraz przewyższając całkowitą wartość transakcji zrealizowanych w 2014 roku (około 570 mln euro). Ponadto, w przypadku kilku transakcji podpisano przedwstępne umowy sprzedaży i ich zamknięcie planowane jest w IV kw. 2015. Jeśli te transakcje zostaną sfinalizowane zgodnie z planem do końca tego roku, łączny wolumen umów kupna/sprzedaży przekroczy wynik 1,3 mld euro, zanotowany w 2013 r.”

Źródło: JLL
Foto: JLL