Polecamy

Niedozwolone praktyki w umowach zamówień publicznych

FPP
12 lipca 2017
Niedozwolone praktyki w umowach zamówień publicznych
2017-07-11 FPP Zamówienia Publiczne - Infografika
Nowe Prawo zamówień publicznych zwraca uwagę na wyrównanie praw i wpływu na zamówienie między wykonawcą i zamawiającym. Jednak praktyka daleka jest od obowiązków ustawowych. W SIWZ nagminnie pojawiają się zapisy niezgodne z prawem polskim i Unii Europejskiej, które w rażący i wyraźny sposób szkodzą przedsiębiorcom i stawiają zamawiającego w uprzywilejowanej pozycji. Jednym ze szkodliwych zapisów SIWZ jest nakaz zrzeczenia się ustawowo przewidzianych odsetek za opóźnienia w płatnościach na rzecz wykonawcy.

 
Takie postępowanie jest wprost sprzeczne z art. 481. § 1. Kodeksu Cywilnego, który mówi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
 
Wymóg zrzeczenia się ustawowych odsetek jest nie tylko niezgodny z prawem polskim, ale także unijnym i przeczy idei równości między zamawiającym i wykonawcą m.in. dlatego, że odsetki mają być sposobem na odzyskanie równowagi finansowej spowodowanej zastojami płatniczymi. Należy podjąć działania, które uniemożliwią wymuszanie zapisami SIWZ zrzekanie się odsetek ustawowych za opóźnienie w umowach o zamówienie publiczne.
 
- Odsetki za zwłokę w płatnościach są należne przedsiębiorcy – niezależnie od tego, jaki podmiot jest zamawiającym. Niestety wbrew obowiązującym przepisom – zarówno w prawie polskim, jak i unijnym – zamawiający nieustająco, jako obowiązujący zapis SIWZ, zamieszczają obowiązek zrzeczenia się przez wykonawcę przysługujących mu ustawowo odsetek. To szkodliwe działanie, które stawia wykonawcę w gorszej pozycji niż zamawiającego i odbiera mu jeden z podstawowych mechanizmów ułatwiających odzyskanie płynności finansowej, zabezpieczającej ciągłość działania firmy. Oburzające jest, że takie praktyki są powszechne – mimo uznania ich za bardzo wątpliwe w świetle przepisów prawa Unii Europejskiej. Należy zmienić ten stan rzeczy i doprowadzić do wdrażania dobrych praktyk w zamówieniach publicznych oraz utrzymywania prawidłowych terminów płatności, co będzie korzystne nie tylko dla wykonawców i zamawiających, ale także całej gospodarki – mówi Marek Kowalski, przewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich.
 
Dodatkowo, należy z pełną mocą podkreślić, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, jeśli dłużnikiem jest podmiot publiczny, wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych bez wezwania. Ten przepis wskazuje na obowiązek naliczania należnych odsetek przez dłużnika – podmiot publiczny, nawet jeżeli wierzyciel o odsetki wyraźnie nie występuje. Przepis ten ma na celu wdrożenie zapisów zawartych w art. 4 ust. 1 dyrektywy 2011/7/UE[1], której celem jest: "zdecydowana zmiana w kierunku kultury szybkich płatności, w ramach której wszelkie zapisy uniemożliwiające naliczanie odsetek należy zawsze uznawać za rażąco nieuczciwy warunek umowy lub praktykę, w celu odwrócenia tej tendencji i zniechęcenia do przekraczania terminów płatności”[2].
 
Przykłady niewłaściwych zapisów SIWZ i praktyk zamawiających w sektorze ochrony zdrowia:
  • Brak proporcjonalności wskazanej w prawie zamówień publicznych
  • Nienegocjowalny charakter umowy o zamówienie publiczne
  • Nadużywanie instytucji kary umownej
  • Niejasne przesłanki naliczania kar umownych
  • Terminy dostaw jako pozorne kryteria oceny ofert
  • Wymuszanie zrzeczenia się odsetek ustawowych
  • Bezzasadny zakaz cesji wynagrodzenia w umowach o zamówienie publiczne
  • Błędna interpretacja kwestii Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia
 
Sektor zamówień publicznych z uwagi na wielkość – w 2015 r. jego wartość wynosiła ponad 116 mld zł[3] – powinien pozostawać pod szczególnym nadzorem. Jak wynika z raportu FPP nadal istnieją duże wyzwania dla wykonawców i zamawiających, dlatego szczególną uwagę należy przywiązywać do przeprowadzania przetargów w oparciu o prawidłowo skonstruowane zapisy Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, zgodne z intencją Ustawodawcy.
 
Źródło: FPP


[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (Dz. Urz. UE L 48 z 23.02.2011, str. 1).

[2] Zob. motyw 12 preambuły do dyrektywy 2011/7/UE

[3] Źródło: Sprawozdanie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o funkcjonowaniu systemu zamówień publicznych w 2015 r. 

Newsletter

Czy chcesz otrzymywać informacje o nowościach i ważnych wydarzeniach na naszej stronie?
Netplozja - wybuchowe strony internetowe

EMIL - Elektroniczny miesięcznik informacji logistycznej

EMIL - 12-2021EMIL - 12-2021EMIL - 11-2021EMIL - 11-2021EMIL - 10-2021EMIL - 10-2021EMIL - 09-2021EMIL - 09-2021Zobacz więcej publikacji

Bezpieczny Magazyn - miesięcznik o bezpiecznym magazynie

Zobacz więcej publikacji